Zasada działania
Przyjmując za kryterium podziału sposób, który przeważa przy oddawaniu ciepła od powierzchni grzejnej do otoczenia, rozróżniamy:
- ogrzewania konwekcyjne,
- ogrzewania przez promieniowanie.
Przy ogrzewaniu konwekcyjnym grzejniki, umieszczone wewnątrz a czasem nawet na zewnątrz pomieszczenia, ogrzewają najpierw powietrze wewnętrzne, które z kolei oddaje ciepło przegrodom i innym przedmiotom w pomieszczeniu. Temperatura powierza jest przy ogrzewaniu konwekcyjnym wyższa niż temperatura powierzchni przegród. Przy ogrzewaniu przez promieniowanie tylko niewielka część ciepła zużyta zostaje na ogrzanie przez konwekcję powietrza w pomieszczeniu, natomiast w większym stopniu wykorzystywane jest promieniowanie źródeł ciepła, które bezpośrednio (tzn. bez pośrednictwa powietrza) ogrzewają otaczające przegrody. Dlatego też temperatura powierzchni przegród przy ogrzewaniu przez promieniowanie jest wyższa niż temperatura powietrza w ogrzewanym pomieszczeniu. Zgodnie z powyższą definicją pierwszymi sztucznie stworzonymi urządzeniami ogrzewania przez promieniowanie były ogniska w szałasach ludzi pierwotnych, jak również dotychczas spotykane kominki. W zasadzie nowoczesne promienniki podczerwieni podobne są do tych starych sposobów ogrzewania. Bardziej udoskonalonym sposobem ogrzewania przez promieniowanie było znane w starożytnym Rzymie ogrzewanie ścianne w łaźniach (w kanałach ściennych przepływało ciepłe powietrze) oraz stosowane od paru stuleci piece kaflowe, które można zaliczyć do urządzeń ogrzewania przez promieniowanie z umiarkowaną temperaturą powierzchni. Można więc powiedzieć, że ogrzewanie przez promieniowanie ma już długą historię. Zwykle jednak uważa się, że rozwój nowoczesnego ogrzewania przez promieniowanie datuje się od 1906 r., w którym Anglik A.H. Barker zastosował do ogrzewania płaskie płyty ścienne z rurkami grzejnymi umieszczonymi w gipsowym tynku. W krótkim czasie powstało z nich ogrzewanie sufitowe a następnie podłogowe (system Crittal). Później (na krótko przed drugą woją światową) opracowano metalowe płyty promieniujące, które nadają się szczególnie do ogrzewania wysokich pomieszczeń (hal fabrycznych). Ostatnim słowem techniki w tej dziedzinie są promienniki podczerwieni (gazowe i elektryczne), które na większą skalę zaczęto stosować dopiero w 1950 r.
Zalety ogrzewania promiennikowego:
Największą zaletą ogrzewania przez promieniowanie jest możliwość skierowania strumienia ciepła tylko na te miejsca, które chcemy ogrzać oraz to, że nie zachodzi potrzeba ogrzewania powietrza w pomieszczeniu. Dzięki wykorzystaniu tych właściwości ogrzewania przez promieniowanie obniża się znacznie zużycie ciepła oraz istnieje możliwość stosowania ogrzewania na wolnej przestrzeni, której ni można ogrzać w inny sposób. Bardzo cenną zaletą jest mała bezwładność cieplna układów ogrzewana promiennikowego, co pozwala na ich stosowanie przy ogrzewaniu dorywczym; promienniki podobnie jak oświetlenie elektryczne dają żądany efekt natychmiast po włączeniu. Ogrzewanie przez promieniowanie jest również bardzo ważne ze względów higienicznych i fizjologicznych. Jest rzeczą ogólnie znaną, że lepiej czujemy się w chłodnym powietrzu i gorących ścianach niż w odwrotnych warunkach cieplnych. Przyjemniej jest bowiem wdychać chłodne powietrze, a przy tym w takich warunkach wydajność pracy wzrasta, o ile oczywiście zachowana jest równowaga cieplna organizmu ludzkiego. Dalszą zaletą ogrzewania przez promieniowanie jest to, że w odróżnieniu od ogrzwania konwekcyjnego nie powoduje ono cyrkulacji powietrza a tym samym unoszenia się kurzu i pyłu. Wiszące promienniki podczerwieni nadają się więc do pomieszczeń przemysłowych, charakteryzujących się dużym zapyleniem. Zbędne jest pomieszczenie kotłowni.
- ogrzewania konwekcyjne,
- ogrzewania przez promieniowanie.
Przy ogrzewaniu konwekcyjnym grzejniki, umieszczone wewnątrz a czasem nawet na zewnątrz pomieszczenia, ogrzewają najpierw powietrze wewnętrzne, które z kolei oddaje ciepło przegrodom i innym przedmiotom w pomieszczeniu. Temperatura powierza jest przy ogrzewaniu konwekcyjnym wyższa niż temperatura powierzchni przegród. Przy ogrzewaniu przez promieniowanie tylko niewielka część ciepła zużyta zostaje na ogrzanie przez konwekcję powietrza w pomieszczeniu, natomiast w większym stopniu wykorzystywane jest promieniowanie źródeł ciepła, które bezpośrednio (tzn. bez pośrednictwa powietrza) ogrzewają otaczające przegrody. Dlatego też temperatura powierzchni przegród przy ogrzewaniu przez promieniowanie jest wyższa niż temperatura powietrza w ogrzewanym pomieszczeniu. Zgodnie z powyższą definicją pierwszymi sztucznie stworzonymi urządzeniami ogrzewania przez promieniowanie były ogniska w szałasach ludzi pierwotnych, jak również dotychczas spotykane kominki. W zasadzie nowoczesne promienniki podczerwieni podobne są do tych starych sposobów ogrzewania. Bardziej udoskonalonym sposobem ogrzewania przez promieniowanie było znane w starożytnym Rzymie ogrzewanie ścianne w łaźniach (w kanałach ściennych przepływało ciepłe powietrze) oraz stosowane od paru stuleci piece kaflowe, które można zaliczyć do urządzeń ogrzewania przez promieniowanie z umiarkowaną temperaturą powierzchni. Można więc powiedzieć, że ogrzewanie przez promieniowanie ma już długą historię. Zwykle jednak uważa się, że rozwój nowoczesnego ogrzewania przez promieniowanie datuje się od 1906 r., w którym Anglik A.H. Barker zastosował do ogrzewania płaskie płyty ścienne z rurkami grzejnymi umieszczonymi w gipsowym tynku. W krótkim czasie powstało z nich ogrzewanie sufitowe a następnie podłogowe (system Crittal). Później (na krótko przed drugą woją światową) opracowano metalowe płyty promieniujące, które nadają się szczególnie do ogrzewania wysokich pomieszczeń (hal fabrycznych). Ostatnim słowem techniki w tej dziedzinie są promienniki podczerwieni (gazowe i elektryczne), które na większą skalę zaczęto stosować dopiero w 1950 r.
Zalety ogrzewania promiennikowego:
Największą zaletą ogrzewania przez promieniowanie jest możliwość skierowania strumienia ciepła tylko na te miejsca, które chcemy ogrzać oraz to, że nie zachodzi potrzeba ogrzewania powietrza w pomieszczeniu. Dzięki wykorzystaniu tych właściwości ogrzewania przez promieniowanie obniża się znacznie zużycie ciepła oraz istnieje możliwość stosowania ogrzewania na wolnej przestrzeni, której ni można ogrzać w inny sposób. Bardzo cenną zaletą jest mała bezwładność cieplna układów ogrzewana promiennikowego, co pozwala na ich stosowanie przy ogrzewaniu dorywczym; promienniki podobnie jak oświetlenie elektryczne dają żądany efekt natychmiast po włączeniu. Ogrzewanie przez promieniowanie jest również bardzo ważne ze względów higienicznych i fizjologicznych. Jest rzeczą ogólnie znaną, że lepiej czujemy się w chłodnym powietrzu i gorących ścianach niż w odwrotnych warunkach cieplnych. Przyjemniej jest bowiem wdychać chłodne powietrze, a przy tym w takich warunkach wydajność pracy wzrasta, o ile oczywiście zachowana jest równowaga cieplna organizmu ludzkiego. Dalszą zaletą ogrzewania przez promieniowanie jest to, że w odróżnieniu od ogrzwania konwekcyjnego nie powoduje ono cyrkulacji powietrza a tym samym unoszenia się kurzu i pyłu. Wiszące promienniki podczerwieni nadają się więc do pomieszczeń przemysłowych, charakteryzujących się dużym zapyleniem. Zbędne jest pomieszczenie kotłowni.